Culinaire en andere zaken door Els Rijnvos

Reis je door Thüringen dan kom je er haast niet onderuit klöße te eten. Voor wie niet zo snel de ligging van deze deelstaat paraat heeft is hier de kaart.

Ik zal u culinair gezien vandaag op weg helpen. Want zoals ik dit stukje begon zult u er klöße eten. Heb je het over Drenthe, dan zeg je brune bonen, zeg je Thüringen, dan kom je niet verder dan klöße.

“De Kloß” bestaat niet. Er zijn tot nu toe 18.972 verschillende autentieke recepten verzameld maar het is duidelijk dat de Kloß in het Thüringer land niet is weg te denken.

De grote voorvechter voor de erkenning van de Kloß is Sylk Schneider, directeur van het Thüringer Kloßmuseum in Hechelheim.

Hij heeft zich ingezet om deze specialiteit op de Unescolijst voor het immateriële werelderfgoed te krijgen.

Maar tot zijn grote spijt is dat niet geluk. Een uitspraak van de rechtbank heeft beslist dat het geen beschermd product is en dat Klöße geproduceerd in Beieren of Saksen ook gewoon als “Thüringer Klöße” genoemd mogen worden.

Maar het leven gaat door en Sylk is al weer druk met iets heel anders. Morgen is het vijftiende Heichelheimer Kartoffelfest en dat wordt een reuze feest!

Thüringer Klöße

• 2 kg aardappelen
• 2 broodjes
• zout
• boter

Schil alle aardappelen en neem hiervan 1,5 kg, rasp ze en pers ze in een doek. Kook het resterende pond gaar en maak er puree van. Meng de puree met de geraspte aardappel. en voeg een beetje zout toe. Het moet een homogene massa worden. Snijd de broodjes intussen in blokjes en bak die in boter goudbruin. Maak van het aardappeldeeg ballen en stop in het midden steeds enkele stukjes gebakken brood. Spoel iedere keer je handen onder de koude kraan, dan gaat het deeg niet plakken. Verwarm lichtgezouten water in een pan en breng dit aan de kook. Laat de Klöße hierin op klein vuur 20 minuten garen. De Klöße moeten de ruimte hebben en niet tegen elkaar liggen. Ze zijn gaar als ze boven komen drijven.

Aardappels rooien is dan wel een zware klus en ik beweeg me sindsdien nog steeds als een stijve riek maar daarna komen de leuke klusjes. Het sorteren bijvoorbeeld.

Het snelst pik je de grote lummels er tussen uit. Die zijn goed om frieten te bakken en de groene en beschadigde exemplaren doe je gewoon weg.

Ik kwam verder aardappels in de vorm van een hart tegen, een halve maan, heel veel zandlopers en, de leukste van allemaal, een Mickey Mouse.

En als alles dan keurig in kisten zit, blijven de kleine krieltjes over.

Iedereen wil wel een zakje kado. Zeuren aan je kop dat ik er toch teveel heb. Maar als je ze dan weggeeft krijg je steevast commentaar dat de schil er nog aan zit.

Doodmoe word ik ervan. Maar dat komt vast ook nog door mijn stijve gesteldheid, want het oprapen van een gevallen krieltje kost me ook al moeite, zucht…..

Vroeger was het schrappen van de krieltjes een simpel klusje. Je deed ze in een emmer water, liet ze even staan en dan ging de klomp erop. Maar met mijn plastic slippers heeft dat niet hetzelfde resultaat.

Wij wrijven de schil onder de kraan met de vingers eraf wat een schitterend schoon krieltje oplevert en heel erg bruine vingers!

En ook bij krieltjes geldt dat de groene exemplaren weg moeten want die zijn echt heel erg giftig. In tijden dat de boeren dat nog niet wisten vielen er veel slachtoffers onder de bevolking.

Deze krieltjes zijn ook groen maar dankzij de gezonde peterselie. Dus beknibbel daar maar niet op!

Ensalada de papas
Krieltjessalade

• 500 gram panklare krielaardappelen
• zout
• 4 eetlepels olijfolie
• 1 eetlepel citroensap
• 3 eetlepels fijngehakte peterselie
• peper

Bereiding:
Kook de aardappelen gaar. Schep de olie en citroensap door de nog warme aard­appeltjes. Laat afkoelen. Schep er de peterselie, zout en peper door.

Bron: Menu 13 juli 1994