Culinaire en andere zaken door Els Rijnvos

Hebt u dat ook wel eens dat u langs een bouwplaats komt en dat u zich toch echt niet meer kunt herinneren wat er vroeger gestaan heeft?

Het omgekeerde komt ook voor, namelijk dat je iets opvalt dat er al jaren staat. Dat overkwam Paul op de A12 bij Veenendaal.

Jaar in, jaar uit reed hij daar ’s morgens op weg naar Maarssen tot hij op een dag een gebouw in het vizier kreeg dat hij wel heel erg lelijk vond.

Een tel later was hij zijn bril kwijt en wist hij hoe de airbag werkt. Die ochtend stond er 23 kilometer file richting Utrecht ("die is helemaal van U mijnheer", sprak de politie), was de Audi ineens een metertje korter maar had Paul gelukkig niets.

Iets dergelijks gebeurde gisteren bij Emil die mij attent maakte op de drie aapjes site. Hij reed in Dübendorf bij Zürich, zag daar een kappersbedrijf en moest toen onmiddelijk aan mijn verhaal denken over de plastisch chirurg. Meteen op de rem, een rondje gedraaid, parkeerplek gezocht en foto’s gemaakt. Eerder was hem de kapperszaak nooit opgevallen! Hij stuurde de foto’s door en ik vind dat die mevrouw van de Zwitserse ambassade zich nu toch wel mag gaan schamen. Je druk maken over “Lange Voorhout"!

Ik heb zelf nog over de aapjes nagedacht. Je ziet ze haast in elk land en ik vroeg mij af of er ook aapjes uit Spokanië zijn. Daar waag ik nog even een mailtje aan naar http://three-monkeys.info.

Dit is een heerlijk traditioneel Spokaans gerecht dat bekend is in alle streken waar suikerbieten worden verbouwd.

Sucrolâse-rafeos (suikerbietkoekjes)

• 500 gram bloem
• 50 gram suiker
• 70 gram boter om te verwerken
• 50 gram boter voor het bestrijken
• 20 gram gist
• 1 ei
• wat zout

Vulling:

• 500 gram suikerbieten
• 100 gram gemalen maanzaad
• beetje kruidnagelpoeder
• wat kaneel
• 1/8 liter water

Maak een soepel deeg van bloem, suiker, boter, gist, ei, zout en boter, en laat het rijzen. Rasp de suikerbieten en fijn, voeg wat water toe en laat ze 30 minuten stoven. Voeg het gemalen maanzaad toe, en dan nog eens 10 minuten stoven. De vulling moet heel dik zijn. Kruid de vulling met kruidnagel en kaneel en laat deze afkoelen.
Verdeel het deeg in een aantal gelijke stukken, leg de vulling erop en sluit het deeg tot een koekje. Laat de koekjes op een ingevette bakplaat nog wat rijzen. Strijk er de gesmolten boter over en bak de koeken in een matig hete oven roodbruin.

Bron: http://www.spocania.com/archief/recevoed.htm

Niets leuker dan een reis voorbereiden, behalve de reis zelf dan natuurlijk. Door het zoeken naar een ganzenei-recept kwam ik op de website van Spokanië en Paul en ik zijn er echt door gefascineerd geraakt. Het heeft eigenlijk Kindistee Spooksoliy en is een eilandengroep ten zuidwesten van Ierland. Het is een koninkrijk met een heel bewogen geschiedenis en grondwet.

Koning Mazu Côhale liet op Doffiy Kolini, de zwarte steen, in 1521 de eerste Spokanische grondwet beitelen;

De originele Zwarte Steen stond oorspronkelijk in het Mazu Côhales paleis te Blort; toen dit in 1733 geheel afgebrand was is de Zwarte Steen overgebracht naar Hirdo, waar het sinds 1853 in de hal van het Historisch Museum staat. De huidige grondwet is een moderne voortzetting van de tekst op de Zwarte Steen.

Wij gaan dit keer met name om te fietsen. Lekker uitwaaien in een prachtig landschap!
In de reisfolder staat het zo:

Fietsen in Spokanië

Ook in Spokanië wordt gefietst zij het vooral in de urbane gebieden. Buiten de steden is er een goed netwerk van rustige b-wegen (tiffugwegs) die voor fietstoeristen zeer aantrekkelijk zijn. Vooral wanneer ze onverhard (amÿ) zijn. Maar de hoogteverschillen maken het fietsen toch tot een uitdaging die niet iedere Spokaniër wil aangaan.

De laatste jaren is een groei van het toeristich fietsgebruik merkbaar. Vooral het groepsgewijs mountainbiken en racen op zaterdagen en zondagen begint op te vallen. De nieuwste ontwikkeling is het maken van lange tochten over de vele stranden met driewielige ligfietsen. De trikes van Lightfoot en Greenspeed zijn daarbij zeer geliefd.

Paul heeft al een Greenspeed gehuurd!

En daarna natuurlijk heerlijk bijkomen in een gezellig “Stadsrestaurant", ofwel Sÿrt-lurfel. In veel kleinere steden is het Sÿrt-lurfel in het centrum met zijn degelijke keuken een begrip, ze stammen meestal uit de 19e eeuw en men viert er tot op de dag van vandaag graag bruiloften en partijen. Tot omstreeks de jaren ‘50 was het Stadsrestaurant vaak het enige restaurant in een stad.

Er wordt vaak Brûe geserveerd. Dit is een eenpansmaaltijd waarin de hoofdbestanddelen vlees of vis zijn, met allerlei soorten groente, aardappelen en fruit. Het geheel is meestal lang gestoofd, en lijkt vaak op een dikke maaltijdsoep.

Er worden allerlei kruiden aan toegevoegd, zoals laurier, kruidnagel, peper of kervel.
Maar een dârg, gaat er natuurlijk ook wel in. Kussikse uiensoep, gloeiend heet gegeten op een winteravond, is een traditioneel gerecht. Het wordt reeds in het oudste Spokanische kookboek (1603) vermeld.

Kussik-dârg

• 700 gram uien
• 125 gram boter
• 1 glas witte wijn
• 0,5 liter runderbouillon
• 0,5 liter water
• 2 takjes tijm
• 2 blaadjes laurier
• 35-45 gram gestampte amandelen
• 3-4 eetlepels room
• 1-2 eierdooiers
• 200 gram droge Tjempse worst
• zout en peper
• peterselie

Kunt u niet aan Kÿponiy Tjemp-soza, de droge Tjempse worst, komen dan kunt u de Franse Saucisson sec pur porc, de Italiaanse Sachettino of een andere, niet of zeer licht gerookte droge worst gebruiken.

Snipper de uien zeer fijn. Laat ze in een grote pan met dikke bodem, onder voortdurend omscheppen, op een kleine vlam langzaam “smelten” in 100 gram boter, tot ze volkomen zacht zijn en het geheel een bijna homogene consistentie heeft, echter zonder bruin te worden. Voeg een glas droge witte wijn en wat zout toe wanneer de boter geheel door de uien lijkt te zijn geabsorbeerd. Laat dit inkoken tot ook de wijn praktisch verdwenen is. Doe nu de bouillon en het water, de tijm en de laurier erbij, breng het geheel even snel aan de kook en zet het daarna weg op een zeer laag pitje met het deksel op de pan. Laat dit anderhalf à twee uur sudderen.
Klop een of twee eierdooiers. Maak dan met 25 gram boter, wat melk of eventueel room en de gestampte amandelen een roux (mocht het niet goed binden, dan mag u smokkelen en wat bloem gebruiken). Voeg ook telkens wat van het soepvocht toe, totdat de roux de juiste dikte heeft. De dooiers er doorheen roeren, wat de romigheid zal verhogen. Meng dit geheel nu door de soep.

Leg plakjes Kÿponiy Tjemp-soza op het bord, schep de soep eroverheen (na de tijm en de laurier verwijderd te hebben) en garneer het met peterselie.

Lekker met stón, een middelgrove, zoute broodsoort.